CỔNG THÔNG TIN – NVH LIBRARY'S PORTAL
Vào thời điểm năm 1935, do sự kiểm soát gắt gao của người Pháp, ít ai dám công khai nhắc đến “Hùm thiêng Yên Thế” Hoàng Hoa Thám như một vị anh hùng dân tộc. Nhà văn Thạch Lam, dưới bút danh Việt Sinh, có lẽ là một trong những người đầu tiên.
David Douglas Duncan, một chiến binh kì cựu của rất nhiều mặt trận, đã dành tám tuần ở Đông Dương vào năm 1953, chụp hình và ghi chép về cuộc chiến ở đây.
Đường sắt Hải Phòng – Côn Minh có hai bộ phận, một bộ phận nằm trên đất Việt Nam (Hải Phòng – Lào Cai) dài 384 cây số, một bộ phận nằm trên đất Trung Hoa (Lào Cai – Côn Minh) dài 464 cây số. Con đường tuy có hai bộ phận nằm trên lãnh thổ hai nước khác nhau, nhưng cùng chung một lịch sử.
Trong bài viết đăng trên “Đông Dương Tạp chí” số 32 ngày 18/12/1937, nhà báo Nguyễn Văn Vĩnh đã phê phán nạn hối lộ và tham nhũng đương thời với “thiên hình vạn trạng” khác nhau, nhưng sau cùng người phải gánh chịu vẫn là những người “dân quê An Nam chất phác”.
Mặc dầu bao sự bạc đãi trả lại, Thầy rất yêu nghề, yêu trẻ, vẫn cố lợi dụng mọi hoàn cảnh có thể hoạt động cho các việc ích quốc lợi dân. Từ các em học sinh đến đồng bào các giới đã tìm hiểu Thầy và mến phục qua các cuộc diễn thuyết, nói chuyện, soạn giảng các bài quốc văn bằng lối nghị luận, thi ca đầy ý nghĩa, kích thích thâm trầm làm thức tỉnh mọi người trong cái nhục vong quốc.
Cuộc đấu cờ người ở miền núi phía Bắc Việt Nam, vở tuồng Trung Hoa, buổi hát chầu văn, cảnh sinh hoạt thanh bình trên sông Hương… là những cảnh tượng sinh động được nhà báo Mỹ Maynard Owen Williams miêu tả trong phóng sự ảnh “By Motor Trail Across French Indochina” đăng trên tạp chí National Geographic số tháng 10 năm 1935, các trang 487-534
Bài phân tích tình hình chính trị rối ren ở Việt Nam năm 1950 của nhà báo Andre Laguerre, đăng trên Tạp chí LIFE số ra ngày 28/8/1950. Nổi lên qua bài viết là tinh thần chống Pháp của nhân dân Việt Nam, sự xung đột gay gắt giữa các phe phái và sự xâm nhập của Hoa Kỳ vào Đông Dương, bắt tay với Pháp để khởi đầu cuộc chiến chống Cộng sản.
Sau khi thống nhất được cả ba Kỳ, vua Gia Long sức[ii] các tỉnh làm đường thiên lý, đi từ Lạng Sơn tới Gia Định, hai bên đường phải trồng cây. Ở Trung Kỳ, cây trồng là cây mù u (callophyllum inophyllum). Nhưng con đường thiên lý ấy không được hoàn hảo, bị các sông cắt ngang làm nhiều đoạn, phải dùng đò ngang; lại cũng bị núi ngăn – như núi Hải Vân – phải đặt đá làm thành bực để trèo lên và trèo xuống.
Những tấm bưu ảnh độc đáo về đời sống thương mại và thủ công Việt Nam đầu thế kỷ XX, trích từ cuốn sách “L’Indochine en cartes postales” của tác giả Jean Noury, NXB Publi-fusion xuất bản năm 1992.
Trong hệ thống nhà tù của thực dân Pháp, nhà tù ở Guyane – một tỉnh hải ngoại của Pháp ở Nam Mỹ – có lẽ là nơi ít được nhắc đến. Các tù nhân An Nam bị đưa sang Guyane từ cuối thế kỷ XIX đến đầu thế kỷ XX là những người tham gia các phong trào khởi nghĩa chống Pháp, hoặc cả thường phạm bị lưu đầy biệt xứ.
